Doctorandi

De onderzoeksgroep Muziektherapie, gesitueerd aan de Leuven University College of Arts (LUCA), campus Lemmensinstituut, wenst door diepgaand artistiek en wetenschappelijk onderzoek muziektherapie als een preverbale therapievorm verder te ontwikkelen in de domeinen psychiatrie, geriatrie en gehandicaptenzorg. Zij doet dit in samenwerking met het Expertisecentrum Muziektherapie, dat ontstaan is uit de jarenlange samenwerking van LUCA met het Universitair Psychiatrisch Centrum K.U.Leuven, campus Kortenberg  en de Universiteit Aalborg in Denemarken.

Binnen dit kader situeren zich de muziektherapeutische doctoraatsstudies, die uiteindelijk, na verdediging van het gevoerde onderzoek voor een jury, leiden tot het verwerven van de doctoraatstitel.

De meest recente informatie omtrent de doctoraatsopleiding kunt u vinden op de website van de Universiteit Aalborg via volgende link: http://www.mt-phd.aau.dk/about.

Onderstaand volgen de samenvattingen van de onderzoeksonderwerpen van Belgische muziektherapeuten, die de doctoraatsstudie afgerond hebben of volgen.

 

 

Afgerond onderzoek

Music and Psychosis.

The transition from sensorial play to musical form by psychotic patients in a music therapy process

Prof. Dr. Jos De Backer

De wereld van de psychotische patiënt is vaak onbekend en onbereikbaar. Via muziek kan niet alleen een ingangspoort gevonden worden tot de verbijsterende wereld van de psychotische patiënt, maar kunnen ook de middelen worden ontwikkeld om aan de verbrokkeling en tijdloosheid van de psychotische wereld een zekere vorm en eindigheid te verlenen.

Voorliggend onderzoek toont aan dat muziektherapie bij psychotische patiënten een bijdrage kan leveren tot het creëren van een psychische ruimte, die een mogelijke aanzet geeft tot een symboliseringproces. Essentieel hierbij is de transformatie in de loop van het therapeutische proces, van het sensoriële spel, via momenten van synchroniciteit tot een integreerbare ervaring, een muzikale vorm.

Een meer uitgebreide beschrijving van het onderzoek van Prof. Dr. Jos De Backer kunt u lezen via volgende link:

Music and Psychosis. The transition from sensorial play to musical form by psychotic patients in a music therapy process.

 

Music and Dementia

Moments of Resonance in Musical Improvisation with Persons in a Severe Stage of Dementia. An Interpretative Phenomenological study.

Dr. Anke Coomans

Op donderdag 14 april 2016 verdedigde Anke Coomans aan de Universiteit van Aalborg (Faculty of Humanities) in Denemarken haar proefschirft. De studie gaat na hoe muzikale improvisatie als specifieke therapeutische interventie kan leiden tot Moments of Resonance (MOR) in muziektherapie met personen in een gevorderde staat van dementie. De studie biedt muziektherapeutische inzichten met betrekking tot muzikale improvisatie en zijn parameters, muzikale en therapeutische interventies waaronder een specifieke luisterhouding (listening play).

Na een presentatie van haar onderzoek en een openbare verdediging, kende de internationale jury Anke Coomans haar PhD-titel toe.


Meer info:

Moments of resonance in musical improvisation with persons with severe dementia: an interpretative phenomenological study

Dr. Anke Coomans

Persons with severe dementia often show difficulties to express their emotions and needs in a way that is understandable for their family and/or caregivers. A personcentred approach towards persons with dementia, based on the theory of Tom Kitwood, emphasizes the importance of genuine meetings between persons with dementia and other persons to meet their psychosocial needs and preserve their dementia and other persons to meet their psychosocial needs and preserve their identities. Research have shown how music therapy with persons with severe dementia can lead to the occurrence of essential moments of meeting on a non-verbal, musical level.

In a multiple case study (n=4), data consisted of clinical notes of the music therapist and video-recordings of individual music therapy sessions. An in-depth analysis of these data led to a selection of essential moments of meeting between a person with dementia and the music therapist. This analysis was based on an interpretative phenomenological approach and involved a Clinical Research Intervision Goup (CRIG). The essential moments of meeting were described by means of categories and implied musical, relational, and physical characteristics.

Findings of the study show how essential moments of meeting can be considered as Moments Of Resonance (MOR). MOR are defined as moments during which the therapist musically resonates with the person with dementia's affective inner state. The musical affective level on which MOR occur, transcends the cognitive and functional deteriotation that affects the person with dementia in most other situations.

The occurrence of MOR is situated within a broad context of musical improvisation. This study demonstrates an understanding of musical improvisation implying musical play, movements, gestures, body posture and prosody.

This study also explored specific music therapeutic interventions and attitudes. A specific therapeutic listening attitude, that was indicated as listening playing, was found to be preconditional for MOR to occur. It was inextricably linked to the use of musical improvisation with a crucial role for certain musical parameters, such as timbre, tempo, silence, and phrasing. Musical improvisation is considered as having a double role in the occurrence of MOR. First, musical improvisation allows the therapist to come into resonance with him- or herself. This has to be considered as crucial for the listening playing itself. Listening playing implies that the therapist allows him- or herself to be guided by the music and to resonate affectively with the music of the person with dementia.

The findings of this study emphasize the importance of musical improvisation for the occurence of essential moments of meeting with persons with severe dementia. A conceptualization of MOR, specific therapeutic listening attitudes, and musical improvisation, contribute to the clinical and theoretical framework of music therapy with people with severe dementia.
 

  • Promotoren: Prof. Dr. Jos De Backer - Prof. Dr. Hanne Mette Ridder
  • Looptijd: voltooid 2016
  • E-mailadres: coomans.anke@telenet.b
 

Onderzoek in uitvoering

De muzikale improvisatie binnen een muziektherapeutische context bij personen met een persoonlijkheidsmoeilijkheid.

Katrien Foubert

Promotoren: Jos De Backer / Rudi Vermote

Vanuit ervaring in de muziektherapeutische praktijk weten we dat de muziektherapeut in de eerste plaats musicus moet zijn, omdat slechts dan de vrije improvisatie als kunstvorm een therapeutische waarde krijgt. Vooral de receptieve luisterhouding van de therapeut, die we omschrijven als ‘spelend luisteren’, is hiervoor een cruciale factor. Wanneer de therapeut onbevangen, zonder interpretatie, zonder herinnering, zonder verlangen in een samenspel treedt met de patiënt kan er een muzikale en therapeutische ruimte gecreëerd worden. Deze benadering waarin het spel, de verrassing, het onbaatzuchtige en het onbevangene op de voorgrond staat, raakt de essentie zowel van de kunst als van de therapie schrijft Van Camp (2000a). Het is een basisattitude die we bij veel grote kunstenaars terugvinden. Maar hoe kunnen we de muzikale vormen die vanuit dit ‘spelend luisteren’ ontstaan in een vrije improvisatie binnen een muziektherapeutische context met personen met een persoonlijkheidsmoeilijkheid beter begrijpen? Onderzoek (De Backer 2008, Odell-Miller 2007, Schumacher et al. 2011), literatuur (Smeijsters 2005, Streeter1999) en klinische ervaring tonen dat er een verband bestaat tussen de specifieke wijze waarop een patiënt speelt in een klinische improvisatie en zijn/haar beleving op psychisch niveau.
Vertrekkende vanuit een categorisatie van muzikale patronen die zich aandienen in de vrije improvisatie en aan de hand van de psychodynamische theorie van Bion (1965, 1970) trachten we meer inzicht te krijgen in de mogelijke transformaties die plaatsvinden in een vrije muzikale improvisatie.